Cum libro

Janusz Głowacki:
Z głowy

Wydawnictwo i rok wydania: Świat Książki, 2004
ISBN: 83-7391-830-2
Liczba stron: 260
Wymiary i oprawa: 13 x 20 cm, twarda

Nie samym chlebem człowiek żyje. Tak jak i nie samą fantastyką. W ramach powrotu do codzienności zza okna proponuję recenzję autobiografii Janusza Głowackiego Z głowy. A mówi ta książka o słodko-gorzkiej peerelowskiej rzeczywistości, o samotności i bezdomności, o Warszawie, Londynie i Nowym Jorku, a wszystko utopione w morzu wódki i oceanie groteski.

Janusz Głowacki, to jeden z niewielu Polaków, którzy odnieśli sukces światowego formatu. Urodzony w 1938 roku prozaik, dramaturg i scenarzysta, rozpoczynający swe pierwsze kroki na niewdzięcznym socjalistycznym gruncie polskim, zaistniał i zdobył sławę w świecie swymi sztukami: Polowanie na karaluchy, Antygona w Nowym Jorku, Czwarta siostra. Ma na swoim koncie również liczne książki, jak choćby nader popularną My sweet Raskolnikow oraz zbiór esejów i felietonów. Jest również współtwórcą scenariusza do kultowego już filmu Rejs.

W autobiografii autor ukazuje nam swoje perypetie w ojczyźnie i na obczyźnie, swoją drogę od aktora do pisarza i dramaturga, drogę pełną wzlotów i upadków, kobiet i alkoholu. Przedstawia z dużą swadą i humorem środowisko literackie i artystyczne Warszawy lat komunizmu oraz jego pogrążenie w marazmie, wódce i walce z wszechobecną cenzurą. Z dużą dozą ironii ukazuje toczone przez siebie i kolegów boje o wolność artystyczną z komunistycznym aparatem, zabawne, ale i pełne goryczy. Odkrywa przed nami kulisy powstawania Rejsu, łącząc humorystyczne gagi z planu filmowego ze smutną historią głównego aktora Jana Himilsbacha. Z dużym rozbawieniem czytamy opis polskiej emigracji w Nowym Jorku czy losy polskiej reprezentacji piłki nożnej Górskiego, ale również popadamy w refleksję nad tragedią bezdomności prosto z nowojorskich parków i alkoholizmem prosto ze SPATiF-u. Głowacki, bystry i uważny obserwator rzeczywistości, nie szczędzi nam opisów cwaniactwa i głupoty, wyrachowania i cynizmu, nadziei i beznadziei. Przenosząc otaczający go świat na swoje sztuki, dzieli się swymi spostrzeżeniami z ludźmi na całym świecie, od Ameryki, przez Europę, po Azję. W swych opisach świata nie omija nikogo, nikogo nie wybiela, nawet siebie. Dzięki tej autobiografii możemy dowiedzieć się naprawdę ciekawych rzeczy nie tylko o Głowackim, ale o człowieku w ogóle. Niektóre spostrzeżenia i uwagi godne są głębszego zastanowienia i zapamiętania.

W swej książce Głowacki posługuje się językiem, który fantastycznie pasuje do całości historii pełnej humoru, sarkazmu, cynizmu, ale i pewnej refleksji nad kondycją człowieka i ogółem stosunków międzyludzkich. Lekkość i werwa, z którą pisze autor, to styl, jaki ułatwia wczucie się w klimat tej książki. Sama oprawa graficzna także jest najwyższych lotów. Twarda, bardzo dobra okładka, świetny papier, mała liczba literówek. Świat Książki prezentuje tutaj bardzo wysoki poziom.

Z głowy Janusza Głowackiego, nie bójmy się tego powiedzieć, to kawał dobrej autobiografii. Mimo braku akcji, co akurat w tym przypadku nie powinno nikogo dziwić, książka wciąga mocno i na długie godziny. Polecam ją wszystkim, którzy z chęcią choć na chwilę oderwą się od fantastyki w celu przeczytania czegoś z innej półki.

OCENA: 9/10