Cum libro

Alfred Nobel urodził się w Sztokholmie w 1833 r. Jego rodzina wywodziła się od Olofa Rudbecka, najsłynniejszego siedemnastowiecznego technologa szwedzkiego. Ojciec, Immanuel Nobel, wynalazł minę morską i zajmował się produkcją materiałów wybuchowych, lecz splajtował w roku narodzin syna. Bankructwo nie zraziło Alfreda do pójścia w ślady swego taty.

W 1860 r. Nobel rozpoczął doświadczenia z nitrogliceryną, skrajnie niestabilną substancją, którą odkryto dziesięć lat wcześniej. Celem naukowca było opracowanie wydajnej i bezpiecznej metody wytwarzania materiałów wybuchowych z nitrogliceryny. W 1864 r. w zakładach produkcyjnych doszło do wypadku - w eksplozji zginął brat Alfreda, Emil.

Nobel nie zaprzestał prac i w 1867 r. opatentował dynamit. Te i inne wynalazki - wszystkie związane z materiałami wybuchowymi - przyniosły mu fortunę, ale nie zapewniły osobistego szczęścia. Wiele osób uważało go za producenta środków siejących śmierć i zniszczenie. On sam tłumaczył się, iż jego wynalazki zapobiegną wojnie, ponieważ nikt nie ośmieli się ich użyć na polu bitwy i zwaśnione strony będą się dzięki nim trzymały nawzajem w szachu. Mylił się bardzo. Na bombę atomową i zimną wojnę przyszło ludzkości czekać jeszcze kilkadziesiąt lat.

W ostatecznej wersji testamentu z 1895 r. Alfred Nobel przekazał ponad dziewięć milionów dolarów na fundusz nagrody swego imienia przyznawanej w pięciu dziedzinach: fizyce, chemii, fizjologii i medycynie, literaturze oraz pracy na rzecz pokoju. Zmarł rok później. W 1969 r. Bank Szwecji wyasygnował środki na szóstą kategorię - ekonomię.

Wola Alfreda Nobla związana z literacką nagrodą była częściowo niekompletna. Testator ogłosił po prostu, że wyróżnienia należy przyznawać osobom, które w ciągu minionego roku "wykazały się z pożytkiem dla całego rodzaju ludzkiego", a jedno z nich należy się człowiekowi, który "w dziedzinie literatury stworzył najwybitniejsze dzieło zwracające się w idealnym kierunku".

Zadanie wybierania kandydatów wśród wszystkich nominowanych spoczywa na barkach Komitetu Noblowskiego. Komitet rozpoczyna pracę 1. lutego i wczesną jesienią przekazuje ostateczne wersje list odpowiednim instytucjom, które na drodze głosowania wskazują do 15. listopada laureata. W przypadku literackiej Nagrody Nobla instytutem tym jest Akademia Szwedzka z siedzibą w Sztokholmie. Decyzja Akademii Szwedzkiej jest ostateczna i nieodwołalna. Ogłasza się wyłącznie nazwisko wyłonionego laureata - wszystkie inne informacje (podział głosów, lista kandydatów, itd.) pozostają tajne przez 50 lat.

Od 1974 r. Nagród Nobla nie przyznaje się pośmiertnie.

Źródło: www.nobel.se

Prześlij mi swoją opinię o artykule!

Imię/Ksywa
Opinia