Spis treści Zew Cthulhu

Cthulopedia


Marek "Surmik" Spichalski

Qumran

Przedruk artykułu Qumran z Inkluza nr 24 (po korekcie).

Znalezisko z Qumran

Tuż przed wojną arabsko-żydowską w roku 1947 beduiński chłopiec - pasterz imieniem Muhammad edh-Dhib - szukając zagubionej kozy, dostrzegł otwór w klifie, nieco ponad 1 km na północ od Chirbet Qumran. Wrzucił do jego wnętrza kamień, a słysząc, że wydaje on osobliwy dźwięk, wszedł do środka groty... W takich właśnie okolicznościach dokonane zostało jedno z najważniejszych odkryć manuskryptów w naszym wieku.

Czym jest Qumran?

Qumran to współczesna nazwa arabska stosowana w odniesieniu do Chirbet Qumran i Wadi Qumran. Arabskie słowo khirbeh (od którego pochodzi nazwa Chirbet) znaczy "kamienne ruiny", a wadi "(wyschnięte) łożysko potoku". W niewielkiej odległości na północ od Wadi Qumran, na powierzchni marglowego płaskowyżu, u podnóża klifu oddalonego o nieco więcej niż jeden kilometr od Morza Martwego - położone jest Chirbet Qumran. Płaskowyż zamykają na południu wadi, a na zachodzie i północy wąwozy. Chirbet Qumran było miejscem znanym badaczom i uchodziło od końca XIX wieku za pozostałość rzymskiego posterunku, który najprawdopodobniej służył Rzymianom do obserwacji terytorium po zachodniej stronie morza w czasie Powstania Żydowskiego (66-70 n.e.).

Gdy w 1947 roku odkryto pierwsze zwoje, uważano, iż mogą one mieć jakiś związek z Chirbet Qumran. Podjęto prace wykopaliskowe, które przyniosły trzy zasadnicze odkrycia:

- Ośrodek wspólnoty w zachodniej części płaskowyżu (pozostałość wieży, wiele pomieszczeń używanych przez wspólnotę, warsztaty rzemieślnicze).
- Pozostałości akweduktu, który dostarczał wodę z Wadi Qumran do ośrodka wspólnoty.
- Cmentarz, który zajmował wschodnią połowę płaskowyżu, a od ośrodka wspólnoty oddzielony był długim murem.

Groty, w których odnaleziono zwoje, znajdowały się głównie niedaleko płaskowyżu lub wzdłuż niego, aczkolwiek niektóre z nich były oddalone o ponad 1 km od centrum wspólnoty.

Qumrańskie Groty

Wśród wielu grot tylko w 11 odnaleziono starożytne zwoje.

Grota 1. zawierała 79 zwojów, owiniętych w materiał i ułożonych w dzbanach. Przy jednoczesnym braku jakichkolwiek śladów, które mogłyby świadczyć o zamieszkaniu, nasuwa to wniosek, iż grota ta służyła jako swego rodzaju magazyn. Podobna sytuacja miała miejsce w 3. grocie. Ciekawostką tego miejsca jest fakt, iż właśnie tam znaleziono słynny Zwój Miedziany, o którym wkrótce znacznie szerzej.

W grocie 2., jak i w grotach 5.-11., znaleziono przedmioty świadczące o tym, że były one zamieszkane. Odszukane więc tam zapiski prawdopodobnie stanowiły pozostałość prywatnej biblioteki ludzi tam mieszkających.

Sytuacja w 4. grocie była zupełnie inna. W tym przypadku zwoje nie były owinięte w płótna ani złożone w dzbanach. Co więcej, w tej grocie nie znaleziono ani jednego kompletnego zwoju, a jedynie niezliczoną ilość małych kawałków, które po długotrwałych badaniach złożyły się na pięćset osiemdziesiąt cztery teksty; w tym większość to pisma pozabiblijne.

Naukowcy sądzą, że grota 4. była miejscem, do którego mieszkańcy Qumran po prostu wrzucili rękopisy ze swojej biblioteki, kiedy to centrum miało zostać zburzone przez Rzymian maszerujących ku oblężeniu Jerozolimy.

Co zawierają zwoje?

Zwoje pochodzą w większości z II i I wieku p.n.e. , a niektóre z nich z I wieku n.e. Dzielą się one na dwie grupy.

Pierwsza grupa to teksty biblijne: z 11 grot wydobyto fragmenty wszystkich ksiąg kanonu hebrajskiego, z wyjątkiem Księgi Estery i Nehemiasza, ponadto liczne fragmenty reprezentowały deutrokanoniczne księgi Starego Testamentu: Syracha, Tobiasza oraz List Jeremiasza.

Na drugą grupę składają się przede wszystkim niebiblijne teksty literatury żydowskiej. Z jednej strony znajdziemy wśród nich takie, które są blisko spokrewnione z samym Starym Testamentem, np. targumy - tłumaczenia Starego Testamentu na aramejski. Pozostałe to teksty niemające bezpośredniego związku z Biblią. Są to utwory sekciarskie - księgi przepisów, Zwój Wojny (określający zachowanie członków sekty w czasie świętej wojny), liczne dogmaty i wierzenia wspólnoty. Zachowało się też wiele utworów hymnicznych, błogosławieństw, tekstów liturgicznych i pism mądrościowych.

A czym w ogóle była ta wspólnota?

Członkowie wspólnoty qumrańskiej byli Żydami. Przestrzegali Prawa Mojżeszowego i wyrażali szacunek dla "Boga Izraela" - Jahwe ze Starego Testamentu, którego zgodnie z tendencją judaizmu postrzegali jako transcendentnego i godnego zachwytu "Stworzyciela wszystkiego". Uważali się za lud wybrany przez Boga, który zawarł z nimi specjalny pakt. Na jego mocy wspólnota wycofała się z kontaktów z innymi Żydami, uważając ich wszystkich za "Synów Ciemności".

Tu uwidacznia się różnica zachodząca pomiędzy wspólnotą a resztą judaiskiego świata. Rozwinęła ona specyficzny etyczny dualizm, współbrzmiący z jej monoteistyczną wiarą. Stwierdza on, że jest jeden wszechmogący Bóg, który stworzył człowieka oraz dwa duchy, by za nimi podążał. Są to duchy prawdy i bezprawia, które odpowiednio rządzą dobrem i złem całego świata. Trwają one w walce, która nieuchronnie dąży, dzięki mądrości Boga, do ostatecznego zwycięstwa prawości.

"Synowie Ciemności" to ludzie zwodzeni przez Anioła Ciemności, odpowiedzialnego za wszystkie grzechy, nieprawości, przewinienia i winy. Jego antagonistą jest Książę Światłości, który ma za zadanie "... oświecać serce człowieka, prostować przed nim wszystkie drogi prawdziwej sprawiedliwości..." [Reguła Zgromadzenia].

Qumrańczycy z całą pewnością oczekiwali przyjścia mesjasza-proroka, jednak w tekstach nie znajdziemy niczego o wyjątkowym mesjaszu, który miał odegrać taką rolę w realizacji zbawienia, jaką Nowy Testament przypisuje Jezusowi. We wszystkich tekstach z Qumran nie ma ani jednej wzmianki o Chrystusie. Jest to oczywiście zrozumiałe, jeżeli zauważymy, że teksty te powstały w większości przed narodzeniem Jezusa.

Ważną postacią dla wspólnoty był tzw. Nauczyciel Sprawiedliwy, który wedle zwojów został powołany przez Boga do prowadzenia sekty w jej pierwszych dniach. Wedle niektórych historyków owym Nauczycielem był Sadok - uczeń Antygonosa z Socho. Około 200 lat przed Chrystusem Sadok miał stworzyć Zwój Świątyni.

Aby przystąpić do wspólnoty, kandydat zostawał wybadany przez męża pełniącego funkcję przewodniczącego społeczności. Sprawdzano jego pojętność i czyny. Później, przedstawiony reszcie, poddawany był głosowaniu, które miało określić, czy zostanie oddalony, czy przystąpi do wspólnoty. Czas nowicjatu trwał ogółem dwa lata, po czym ostatecznie decydowano o przyjęciu nowego członka. Przyjęty oddawał wspólnocie cały swój majątek.

Każdy członek miał swoją ściśle określoną pozycję czy rangę. Pierwszeństwo mieli Synowie Sadoka, czyli kapłani. Właśnie z nich wywodził się "nadzorca", rodzaj superiora, który był "sprawującym urząd przewodniczącego". Inna postać to maskil, czyli najprawdopodobniej "wyjaśniający, mistrz", którego zadaniem było "objaśniać i nauczać Synów Sadoka".

Reguła Zgromadzenia napomyka także o "starszych" jako o tych, którzy przewyższają rangą resztę z ludu, lecz ciężko powiedzieć, jaka była ich funkcja.

Cthulhu z Qumran???

Chodzą plotki, że pewna część zwojów z Palestyńskiego Muzeum Archeologicznego została sprzedana (przez pośredników handlu antykami we wschodniej Jerozolimie) turystom chętnym do ich zakupu. Niektóre z tych zwojów zostały odzyskane, lecz wiele z nich przepadło na zawsze. Istnieje bardzo duże prawdopodobieństwo, że zakupu dokonały jakieś tajne organizacje okultystyczne z Europy lub Stanów Zjednoczonych, spodziewające się odnaleźć tam informacje o starożytnych rytuałach związanych z Wielkimi Przedwiecznymi.

Wśród odnalezionych w Qumran zwojów znajduje się jeden bardzo tajemniczy i odmienny od pozostałych. Znaleziony w 3. grocie Zwój Miedziany nie jest w rzeczywistości zwojem, ale płytą wykonaną z miedzi, zrolowaną w dwóch kawałkach. Na niej wyryto dwanaście kolumn tekstu stanowiącego listę sześćdziesięciu czterech miejsc, w których wedle inskrypcji zakopane są skarby.

John Marco Allegro, członek sławnego "Scrollery Team" o. Rolanda de Vaux, zorganizował w grudniu 1960 i styczniu 1961 roku kilkanaście ekspedycji, które przeszukiwały niektóre miejsca na pustyni, dające się łatwo zidentyfikować z tekstem, ale nic tam nie znaleziono. Przynajmniej tak podają oficjalne źródła, a jak było w rzeczywistości? Może Allegro odkrył coś, czego zupełnie się nie spodziewał i postanowił nie informować o tym opinii publicznej. Sam Allegro to postać bardzo kontrowersyjna. W czasie badań nad zwojami wielokrotnie sugerował ich rewolucyjne względem wiary chrześcijańskiej treści. Od tych hipotez odcięli się pozostali badacze. Allegro napisał kilka książek na ten temat, sugerując w nich, dość tendencyjnie, że postać Jezusa Chrystusa wzorowana była na Qumrańskim Nauczycielu Sprawiedliwości.

Co by się stało, gdyby Allegro w rzeczywistości okazał się okultystą lub zakamuflowanym wyznawcą Cthulhu, który odkrywszy na pustyni starodawne zwoje, próbowałby przywrócić panowanie Wielkich Przedwiecznych? Prawdy dowiedzieć się mogą jedynie Badacze Tajemnic biorąc udział w jednej z wypraw Allegra na pustynię...

Istnieją także podejrzenia, że Zwój Miedziany nie ma nic wspólnego ze wspólnotą z Qumran. Może jest o wiele starszy niż reszta zwojów, może został odnaleziony przez Qumrańczyków w jednej z wielu grot, w której kiedyś znajdowała się siedziba jakiejś cthulhystycznej sekty. Załóżmy, że tak właśnie było - nietrudno dopowiedzieć można sobie resztę: Qumrańczycy odczytali znajdujące się na zwoju informacje i kierując się tymi wskazówkami, odnaleźli "skarb". Jednak okazało się, że uwolnili w ten sposób jakąś starożytną potęgę, która doprowadziła do zniszczenia siedziby sekty. Rzymianie, którzy niedługo potem przybyli na miejsce, dzięki swej mądrości potrafili powstrzymać na pewien czas niebezpieczeństwo. Teraz po prawie dwudziestu wiekach, gdy powtórnie odnaleziono Miedziany Zwój , historia może się powtórzyć, lecz tym razem to Badacze będą musieli sobie poradzić z zagrożeniem...

Bibliografia

Joseph A. Fitzmyer 101 pytań o Qumran Wydawnictwo WAM Księża Jezuici The
Enigma Press Kraków 1997
Zdzislaw Jan Kapera Półwiecze sporu o zwoje znad Morza Martwego Kraków The Enoigma Press 1996
J. T. Milik Dziesięć lat odkryć na Pustyni Judejskiej Warszawa PAX 1968
Piotr Muchowski Rękopisy znad Morza Martwego: Qumran - Wadi Murabba 'at
Kraków: The Enigma Press 1996
James C. Vanderkam Manuskrypty znad Morza Martwego Warszawa Wydawnictwo
Cyklady 1996

Na górę strony