Heuresis

Przedruk artykułu Power z Inkluza nr 46.

ŻEBY NIE ZASNĄĆ?

Już od czasów prehistorycznych ludzie wykorzystywali przeróżne sposoby, żeby oszukać naturę i być bardziej sprawnym, lub czuwać bez snu przez całą noc. Mieszkańcy górskich obszarów Peru żują w tym celu liście Krasnodrzewu pospolitego (Erythroxylum coca). Zawarte w liściach alkaloidy (przede wszystkim kokaina) działają na ośrodkowy układ nerwowy (OUN) łagodząc zmęczenie i głód. W 1860 roku z liści koki wyodrębniono czystą kokainę, stosowaną do znieczulania miejscowego np. w okulistyce. Poza medycyną kokaina bywa palona, lub zażywana przez nos. Tak użyta powoduje zahamowanie odczuwania bólu i zmęczenia oraz zmniejsza krytycyzm. Osoba będąca pod działaniem kokainy postrzega świat jako łatwy i przyjemny oraz nie dostrzega w nim niebezpieczeństw. Kokaina ma bardzo silny wpływ na układ krążenia, co może prowadzić do zawału i zatrzymania krążenia. Nawet pojedyncza dawka kokainy może wywołać napad drgawkowy. Gdy kokaina jest wdychana często dochodzi do zaniku śluzówki nosa, może pojawiać się chrypka i katar, a następnie duszności. U dłużej zażywających mogą pojawić się bezsenność, halucynacje i niepokój. Ponieważ stosunkowo szybko pojawia się tolerancja, aby wywołać ten sam efekt potrzebna jest z czasem coraz większa dawka kokainy. Stwarza to duże niebezpieczeństwo przedawkowania. W zatruciu obserwujemy bardzo wąskie, "szpilkowate" źrenice, majaczenia, zaburzenia pracy serca i depresję oddechową, podwyższenie temperatury, podniecenie, lub senność, a nawet śpiączkę.

Amfetamina była stosowana powszechnie przez brytyjskich lotników podczas drugiej wojny światowej. Początkowo nie zwracano uwagi na fakt, że po wyczerpujących lotach spali oni nienormalnie długo i często wpadali w depresje. Pochodne amfetaminy były też w tych czasach cenionym środkiem odchudzającym. Zażycie amfetaminy wywołuje poczucie pewności siebie i przyspieszonego toku myślenia. Podnosi się ciśnienie krwi, oddech przyspiesza. Przy dłuższym okresie zażywania pojawiają się zaburzenia snu, depresje, stany lękowe i zawroty głowy. Charakterystycznym objawem jest duża drażliwość, niepokój oraz brak apetytu prowadzący nawet do skrajnego wychudzenia. Do objawów abstynencyjnych zaliczamy nadmierną senność oraz sen długotrwały, mogący trwać kilkadziesiąt godzin. Obniża się aktywność i oczywiście pojawia się głód następnej porcji.

OSZUKAĆ SIEBIE

Daleka krewna amfetaminy ? MDMA jest sprzedawana na czarnym rynku pod nazwą "ekstasy". Niebezpieczeństw związanych z jej używaniem jest kilka. Po pierwsze istnieje mała różnica miedzy dawką wywołującą efekt, a dawką toksyczną. Ponadto pod nazwą ?ekstasy" bywają rozprowadzane bardzo różne substancje o podobnym działaniu ( MDA, MDE, BDB, MBDB, PMA - często jeszcze bardziej toksyczne niż MDMA), a także ich mieszaniny, czasami z dodatkiem amfetaminy bądź kofeiny. Dodatkowo efekt ich działnia i toksyczność może zależeć od wielu czynników, takich jak nawodnienie organizmu, a nawet.... temperatura i wilgotność powietrza. Ekstasy wywołuje zazwyczaj euforyczny nastrój, podniecenie, uczucie przypływu energii, zmienione stany świadomości, czasem paniczny lęk.

W 1938 roku dwóch Szwajcarskich chemików wyprodukowało po raz pierwszy substancję, która zyskała ogromną popularność wśród hippisów na przełomie lat 60 i 70. Jej zażywanie miało rozszerzać doznania. W rzeczywistości dwuetamid kwasu lizergowego (LSD) wywołuje stany halucynogenne, często o charakterze wizjonerskim lub mistycznym. Pojawiają się halucynacje i omamy, zaburzenia percepcji czasu, barw, przestrzeni oraz struktury własnego ciała oraz uczucie ?wielozmysłowości". Poważnie upośledzone są logika myślenia i procesy poznawcze. Opisywano zgony związane z przeżyciami psychotycznymi, na przykład podczas prób latania, lub zatrzymywania pojazdów przy pomocy wyimaginowanych zdolności nadprzyrodzonych). Odczucia te nie zawsze są przyjemne, czasami zdarzają się tak zwane złe podróże (bad trips), będące koszmarnymi wizjami, często związanymi z nieprzyjemnymi odczuciami somatycznymi. W miarę postępu uzależnienia "złe podróże" pojawiają się coraz częściej.

U osób zażywających LSD pojawiają się krótkie stany przypominające zażycie tej substancji, nawet jeśli nie używały one LSD od dłuższego czasu (dni, miesięcy, a nawet lat). Stany te nazywamy flashbacks. Mogą być wyzwalane stresującymi sytuacjami, zmęczeniem lub lękiem. Najczęściej są to geometryczne halucynacje wzrokowe. Stany takie mogą dość często nawracać.

Czasami obserwujemy też przetrwanie objawów psychotycznych (napady lęku, fobii, urojenia). Stany takie pojawiają się najczęściej u osób często używających LSD, ale mogą one także pojawiać się po pojedynczej dawce.

OBJAWY ABSTYNENCYJNE

U kokainistów pierwsze objawy abstynencyjne pojawiają się już po kilkudziesięciu minutach od przyjęcia ostatniej dawki. Początkowo są to: irytacja, głód narkotyku, trudności w zasypianiu, stany lękowe i głód narkotyku. Następnie przychodzi odrętwienie, brak energii i wzmożona senność. Silny głód kokainowy może utrzymywać się około 1,5 miesiąca. Objawy abstynencyjne po odstawieniu amfetaminy wyglądają podobnie, jednak pojawiają się dopiero po 12 godzinach od ostatniej dawki, trwają krócej i mają mniejsze nasilenie.